Πώς σκέφτεται ένας αθλητής πριν τον αγώνα
Και πώς μπορεί να εκπαιδεύσει το μυαλό του για καλύτερη απόδοση
Λίγες ώρες πριν τον αγώνα, το σώμα είναι έτοιμο. Η προπόνηση έχει ολοκληρωθεί, η φυσική κατάσταση υπάρχει και η τακτική είναι ξεκάθαρη. Παρ’ όλα αυτά, η απόδοση στον αγώνα συχνά δεν αντικατοπτρίζει την πραγματική αξία του αθλητή.
Ο λόγος είναι ένας: το πώς σκέφτεται πριν μπει στο γήπεδο.
Η αθλητική ψυχολογία δείχνει ξεκάθαρα ότι οι σκέψεις των τελευταίων λεπτών πριν την έναρξη επηρεάζουν άμεσα τη συγκέντρωση, τη λήψη αποφάσεων και τη σωματική εκτέλεση.
Τι συμβαίνει στο μυαλό του αθλητή πριν τον αγώνα
Οι πιο συνηθισμένες σκέψεις που εμφανίζονται πριν από έναν αγώνα είναι:
-
«Κι αν κάνω λάθος;»
-
«Πρέπει να αποδείξω ότι αξίζω»
-
«Δεν επιτρέπεται να απογοητεύσω κανέναν»
-
«Όλοι με παρακολουθούν»
Αυτές οι σκέψεις δεν είναι αδυναμία. Είναι φυσιολογική αντίδραση πίεσης. Όταν όμως ο αθλητής δεν έχει εκπαιδευτεί να τις διαχειρίζεται, οδηγούν σε:
-
αυξημένο άγχος
-
σωματική ένταση
-
απώλεια συγκέντρωσης
-
συντηρητικό παιχνίδι και περισσότερα λάθη
Το πρόβλημα δεν είναι η ύπαρξη σκέψεων. Το πρόβλημα είναι η έλλειψη mental προετοιμασίας.
Πραγματικό παράδειγμα από τον αγωνιστικό χώρο
Νεαρός αθλητής, 17 ετών, σε ομαδικό άθλημα:
Στην προθέρμανση αποδίδει άριστα. Μόλις ξεκινά ο αγώνας, αποφεύγει πρωτοβουλίες και παίζει με φόβο λάθους. Μετά τον αγώνα δηλώνει:
«Δεν ήθελα να χαλάσω το παιχνίδι της ομάδας».
Το αποτέλεσμα είναι αντίθετο από αυτό που επιθυμούσε. Η υπερβολική σκέψη τον οδηγεί σε μειωμένη απόδοση.
Δεν του έλειπαν οι ικανότητες. Του έλειπε η σωστή νοοτροπία πριν τον αγώνα.
Πώς σκέφτονται οι αθλητές υψηλής απόδοσης
Οι αθλητές με σταθερή απόδοση δεν προσπαθούν να “διώξουν” το άγχος. Αντίθετα:
-
αποδέχονται την ένταση ως μέρος του αγώνα
-
εστιάζουν σε συγκεκριμένες ενέργειες και όχι στο αποτέλεσμα
-
έχουν σταθερή pre-game ρουτίνα
Η διαφορά φαίνεται στον τρόπο σκέψης:
-
Αντί για «πρέπει να παίξω τέλεια»
-
σκέφτονται «παίζω απλά, δυνατά και συγκεντρωμένα στην πρώτη μου ενέργεια»
Η σκέψη γίνεται εργαλείο, όχι εμπόδιο.
Πρακτικές ασκήσεις mental προετοιμασίας
Άσκηση 1: Μετατροπή άγχους σε έλεγχο
Λίγα λεπτά πριν τον αγώνα, ο αθλητής απαντά νοητά σε δύο ερωτήσεις:
-
Τι με αγχώνει σήμερα;
-
Τι εξαρτάται από εμένα στον αγώνα;
Η διαδικασία αυτή μειώνει το χάος των σκέψεων και επαναφέρει τον έλεγχο.
Άσκηση 2: Λέξη συγκέντρωσης (Performance Cue)
Ο αθλητής επιλέγει μία λέξη ή σύντομη φράση (π.χ. «ήρεμα», «παρόν», «πίεση»).
Τη χρησιμοποιεί:
-
πριν την είσοδο στον αγώνα
-
μετά από ένα λάθος
-
σε στιγμές έντασης
Η λέξη λειτουργεί ως άγκυρα συγκέντρωσης.
Άσκηση 3: Σύντομη οπτικοποίηση
Ο αθλητής αφιερώνει 1–2 λεπτά για να φανταστεί:
-
2 ή 3 απλές, ρεαλιστικές ενέργειες
-
όχι τέλειες, αλλά αποτελεσματικές
Η τεχνική αυτή βοηθά το νευρικό σύστημα να “αναγνωρίσει” την επιτυχία πριν αυτή συμβεί.
Τι δεν βοηθά πριν τον αγώνα
Λίγο πριν την έναρξη, καλό είναι να αποφεύγονται:
-
η υπερανάλυση
-
οι έντονες τεχνικές διορθώσεις
-
η σύγκριση με άλλους αθλητές
-
η αυστηρή αυτοκριτική
Ο αγώνας δεν είναι χώρος εκμάθησης. Είναι χώρος εφαρμογής.
Takeaway για αθλητές και προπονητές
Ο αγώνας δεν κρίνεται μόνο στο σώμα.
Κρίνεται στον τρόπο σκέψης πριν από την πρώτη ενέργεια.
Το μυαλό, όπως και το σώμα, χρειάζεται προπόνηση.
Υπογραφή
Καρανίκος Γιάννης
Αθλητικός Μάνατζερ
Εξειδίκευση: Διαχείριση απόδοσης, νοοτροπία αθλητή και επαγγελματική εξέλιξη
Το μυαλό είναι μέρος της προετοιμασίας, όχι της τύχης.