Το Γαλακτικό Οξύ Δεν Είναι Υπεύθυνο για το Πιάσιμο: Ένας Μύθος που Επιβιώνει Εδώ και Δεκαετίες
Αν υπάρχει μία εξήγηση που έχει ακουστεί περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη μετά από μια δύσκολη προπόνηση, είναι η εξής:
«Με έπιασε το γαλακτικό οξύ.»
Το ακούμε σε γυμναστήρια, γήπεδα, στάδια και αποδυτήρια εδώ και δεκαετίες.
Ένας αθλητής δυσκολεύεται να περπατήσει μετά από έντονα καθίσματα.
Ένας δρομέας πονά δύο ημέρες μετά τον αγώνα.
Ένας ποδοσφαιριστής νιώθει τους μηριαίους του βαρείς.
Η εξήγηση σχεδόν πάντα είναι η ίδια:
«Φταίει το γαλακτικό.»
Μόνο που η επιστήμη έχει αποδείξει ότι αυτό δεν είναι αλήθεια.
Τι είναι πραγματικά το γαλακτικό;
Όταν η ένταση της άσκησης αυξάνεται σημαντικά, το σώμα χρειάζεται ενέργεια γρηγορότερα από όσο μπορεί να την παράγει αερόβια.
Τότε ενεργοποιούνται αναερόβιοι μηχανισμοί παραγωγής ενέργειας.
Κατά τη διαδικασία αυτή παράγεται γαλακτικό.
Για χρόνια θεωρήθηκε ένα άχρηστο «παραπροϊόν κόπωσης».
Σήμερα γνωρίζουμε ότι συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο.
Το γαλακτικό αποτελεί σημαντική πηγή ενέργειας που μπορεί να χρησιμοποιηθεί από μυς, καρδιά και άλλα όργανα.
Δεν είναι ο εχθρός που πιστεύαμε.
Το μεγάλο πρόβλημα της θεωρίας
Ας υποθέσουμε ότι κάνεις σήμερα μια εξαντλητική προπόνηση ποδιών.
Το πιάσιμο συνήθως εμφανίζεται:
- 12 ώρες μετά.
- 24 ώρες μετά.
- Συχνά κορυφώνεται στις 48 ώρες.
Το γαλακτικό όμως απομακρύνεται από το αίμα και τους μυς μέσα σε σχετικά μικρό χρονικό διάστημα.
Σε πολλές περιπτώσεις τα επίπεδά του επιστρέφουν σχεδόν στα φυσιολογικά μέσα σε μία ώρα.
Άρα υπάρχει ένα προφανές ερώτημα:
Πώς μπορεί να προκαλεί πόνο δύο ημέρες αργότερα κάτι που έχει ήδη φύγει από το σώμα;
Η απάντηση είναι απλή:
Δεν μπορεί.
Τι προκαλεί πραγματικά το πιάσιμο;
Αυτό που οι αθλητές αποκαλούν «πιάσιμο» είναι γνωστό επιστημονικά ως:
DOMS (Delayed Onset Muscle Soreness)
Δηλαδή:
Μυϊκός πόνος καθυστερημένης εμφάνισης.
Οφείλεται κυρίως σε:
- Μικροσκοπικές βλάβες μυϊκών ινών.
- Φλεγμονώδεις διεργασίες.
- Προσαρμογές του μυϊκού ιστού.
- Έκθεση σε ασυνήθιστο φορτίο.
Με άλλα λόγια, ο πόνος σχετίζεται περισσότερο με την αναδόμηση του μυός παρά με το γαλακτικό.
Γιατί πονάμε περισσότερο στις έκκεντρες κινήσεις;
Οι πιο έντονες μορφές DOMS εμφανίζονται συχνά όταν ο μυς επιμηκύνεται ενώ παράγει δύναμη.
Παραδείγματα:
- Κατέβασμα σε βαθύ κάθισμα.
- Κατηφόρες στο τρέξιμο.
- Άλματα και προσγειώσεις.
- Προπόνηση με αρνητικές επαναλήψεις.
Σε αυτές τις περιπτώσεις δημιουργούνται μεγαλύτερες μηχανικές επιβαρύνσεις στις μυϊκές ίνες.
Γι' αυτό το πιάσιμο είναι συνήθως εντονότερο.
Είναι το πιάσιμο ένδειξη καλής προπόνησης;
Άλλος ένας δημοφιλής μύθος.
Πολλοί πιστεύουν ότι:
«Αν δεν πονάω, δεν δούλεψα αρκετά.»
Η αλήθεια είναι διαφορετική.
Το DOMS μπορεί να εμφανιστεί:
- Σε αρχάριους.
- Μετά από αλλαγή προγράμματος.
- Μετά από μεγάλη αποχή.
- Μετά από ασυνήθιστη επιβάρυνση.
Δεν αποτελεί αξιόπιστο δείκτη αποτελεσματικότητας.
Ένας αθλητής μπορεί να κάνει εξαιρετική προπόνηση και να μην πιαστεί καθόλου.
Πώς μειώνεται το πιάσιμο;
Δεν υπάρχει μαγική λύση.
Ωστόσο βοηθούν:
- Σωστή προοδευτική επιβάρυνση.
- Επαρκής ύπνος.
- Καλή διατροφή.
- Ενεργητική αποκατάσταση.
- Επαρκής ενυδάτωση.
Το σημαντικότερο είναι να δίνεται χρόνος στο σώμα να προσαρμόζεται σταδιακά.
Γιατί ο μύθος επιβιώνει;
Επειδή είναι απλός.
Οι άνθρωποι αγαπούν τις εύκολες εξηγήσεις.
Το να αποδίδουμε κάθε μυϊκό πόνο σε ένα μόνο χημικό μόριο είναι πολύ πιο εύκολο από το να κατανοήσουμε τις πολύπλοκες διαδικασίες αποκατάστασης και προσαρμογής του σώματος.
Όμως η επιστήμη σπάνια λειτουργεί με τόσο απλές απαντήσεις.
Συμπέρασμα
Το γαλακτικό οξύ δεν είναι ο λόγος που πονάς δύο ημέρες μετά την προπόνηση.
Το πραγματικό αίτιο είναι η φυσιολογική αντίδραση του σώματος στις μικροβλάβες και στις προσαρμογές που προκαλεί η άσκηση.
Ο μύθος αυτός επιβίωσε για δεκαετίες.
Σήμερα όμως γνωρίζουμε ότι το γαλακτικό δεν είναι ο «κακός» της ιστορίας.
Στην πραγματικότητα, είναι ένας πολύτιμος σύμμαχος στην παραγωγή ενέργειας.
0 Σχόλια