Κάντε εγγραφή στο Newsletter μας και λάβετε στο email σας τα νέα άρθρα, ευκαιρίες καριέρας και αγγελίες εργασίας στον χώρο του αθλητισμού.
Κατάρρευση Μύθων στον Αθλητισμό (Μέρος 8)
Τίτλος
«Υπάρχει το Τέλειο Προπονητικό Πρόγραμμα»: Ο Μύθος της Μίας Συνταγής για Όλους
Αν ρωτήσεις δέκα προπονητές ποιο είναι το καλύτερο πρόγραμμα προπόνησης, πιθανότατα θα πάρεις δέκα διαφορετικές απαντήσεις.
Κάποιος θα υποστηρίξει την κλασική περιοδικότητα.
Κάποιος άλλος θα προτείνει κυκλική προπόνηση.
Ένας τρίτος θα επιμείνει στη λειτουργική προπόνηση.
Και ένας τέταρτος θα ισχυριστεί ότι ανακάλυψε το «μυστικό πρόγραμμα» που εγγυάται αποτελέσματα.
Η αλήθεια είναι πολύ πιο απλή.
Δεν υπάρχει το τέλειο προπονητικό πρόγραμμα.
Υπάρχει μόνο το κατάλληλο πρόγραμμα για τον κατάλληλο άνθρωπο, τη σωστή χρονική στιγμή.
Πώς δημιουργήθηκε ο μύθος;
Η ανάγκη για απλές λύσεις είναι βαθιά ανθρώπινη.
Οι αθλητές θέλουν να γνωρίζουν ποιο πρόγραμμα ακολουθούν οι πρωταθλητές.
Οι προπονητές αναζητούν το μοντέλο που θα φέρει γρήγορα αποτελέσματα.
Οι εταιρείες fitness προωθούν συχνά «επαναστατικά» συστήματα προπόνησης.
Έτσι γεννήθηκε η ιδέα ότι υπάρχει μια μέθοδος ανώτερη από όλες τις άλλες.
Όμως η ανθρώπινη φυσιολογία δεν λειτουργεί με έτοιμες συνταγές.
Τι είναι η περιοδικότητα;
Η περιοδικότητα (Periodization) είναι ο σχεδιασμός της προπόνησης σε διαφορετικές φάσεις, με στόχο ο αθλητής να κορυφώσει την απόδοσή του την κατάλληλη στιγμή.
Περιλαμβάνει μεταβολές:
- Στην ένταση.
- Στον όγκο.
- Στη συχνότητα.
- Στο είδος της προπόνησης.
- Στην αποκατάσταση.
Για δεκαετίες θεωρήθηκε το μοναδικό σωστό μοντέλο προγραμματισμού.
Τι λέει σήμερα η επιστήμη;
Οι σύγχρονες μελέτες δείχνουν ότι δεν υπάρχει ένα μοντέλο περιοδικότητας που να υπερέχει σε όλες τις περιπτώσεις.
Η αποτελεσματικότητα εξαρτάται από:
- Το άθλημα.
- Την ηλικία.
- Το επίπεδο εμπειρίας.
- Το αγωνιστικό πρόγραμμα.
- Τους στόχους.
- Την ανταπόκριση του οργανισμού.
Ένα πρόγραμμα που αποδίδει εξαιρετικά σε έναν αθλητή μπορεί να είναι ανεπαρκές για κάποιον άλλο.
Η μεγαλύτερη διαφορά βρίσκεται στον άνθρωπο
Δύο αθλητές μπορούν να ακολουθούν ακριβώς το ίδιο πρόγραμμα.
Ο πρώτος βελτιώνεται θεαματικά.
Ο δεύτερος μένει στάσιμος.
Γιατί;
Επειδή κάθε οργανισμός αντιδρά διαφορετικά στην προπόνηση.
Παράγοντες όπως:
- Γενετική.
- Ύπνος.
- Διατροφή.
- Άγχος.
- Ιστορικό τραυματισμών.
- Ρυθμός αποκατάστασης.
επηρεάζουν σημαντικά το τελικό αποτέλεσμα.
Το πρόγραμμα πρέπει να προσαρμόζεται
Ένα από τα μεγαλύτερα λάθη είναι η απόλυτη προσήλωση στο αρχικό πλάνο.
Οι κορυφαίοι προπονητές δεν αντιμετωπίζουν το πρόγραμμα ως κάτι άκαμπτο.
Το προσαρμόζουν συνεχώς με βάση:
- Την κόπωση του αθλητή.
- Την απόδοση στις προπονήσεις.
- Τους μικροτραυματισμούς.
- Τις αγωνιστικές υποχρεώσεις.
- Την ψυχολογική κατάσταση.
Η ευελιξία αποτελεί χαρακτηριστικό της σύγχρονης προπονητικής.
Οι πρωταθλητές δεν αντιγράφουν
Πολλοί ερασιτέχνες προσπαθούν να εφαρμόσουν το πρόγραμμα ενός διάσημου αθλητή.
Σπάνια όμως γνωρίζουν:
- Πόσα χρόνια προπονείται.
- Πόσο κοιμάται.
- Πώς τρέφεται.
- Πόσους φυσικοθεραπευτές έχει.
- Πόσες ώρες αφιερώνει στην αποκατάσταση.
Το πρόγραμμα ενός πρωταθλητή δεν γίνεται αυτόματα κατάλληλο για όλους.
Η σημασία της παρακολούθησης
Η τεχνολογία έχει αλλάξει τον τρόπο που σχεδιάζεται η προπόνηση.
Σήμερα χρησιμοποιούνται:
- GPS.
- Καρδιοσυχνόμετρα.
- Μετρητές ισχύος.
- Δείκτες κόπωσης.
- Ερωτηματολόγια ευεξίας.
Τα δεδομένα αυτά επιτρέπουν πιο εξατομικευμένες αποφάσεις.
Δεν αντικαθιστούν όμως την εμπειρία του προπονητή.
Τη συμπληρώνουν.
Τι σημαίνει πραγματικά «καλό πρόγραμμα»;
Ένα καλό πρόγραμμα δεν είναι αυτό που φαίνεται πιο δύσκολο.
Είναι αυτό που:
- Ταιριάζει στον αθλητή.
- Μπορεί να εφαρμοστεί με συνέπεια.
- Προσαρμόζεται όταν χρειάζεται.
- Μειώνει τον κίνδυνο τραυματισμών.
- Οδηγεί σταδιακά σε καλύτερη απόδοση.
Η απλότητα και η συνέπεια είναι συχνά πιο αποτελεσματικές από την υπερβολική πολυπλοκότητα.
Συμπέρασμα
Ο μύθος του «τέλειου προπονητικού προγράμματος» εξακολουθεί να κυκλοφορεί σε γυμναστήρια, ακαδημίες και μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Η επιστήμη όμως δείχνει ότι δεν υπάρχει μία ιδανική μέθοδος για όλους.
Υπάρχει μόνο η σωστή προπόνηση για τον σωστό άνθρωπο, τη σωστή στιγμή.
Οι καλύτεροι προπονητές δεν αναζητούν το τέλειο πρόγραμμα.
Δημιουργούν το κατάλληλο πρόγραμμα.
