Παιδικός Αθλητισμός: Ανάπτυξη ή Πίεση;
Ένα ακόμη πολύ ενδιαφέρον άρθρο του Αντώνιου Χατζηζήση (MSc, Physical Education and Sports Science, Auth), αυτή τη φορά για ένα θέμα που αφορά όλους όσοι έχουμε παιδιά στον αθλητισμό.
5 λάθη που κρατούν πίσω τον παιδικό αθλητισμό.
Ο παιδικός αθλητισμός θα έπρεπε να σημαίνει χαρά, ανάπτυξη, παιχνίδι, εκπαίδευση και δημιουργία σωστών βάσεων.
Πόσο συχνά όμως βλέπουμε τα παιδιά να αντιμετωπίζονται σαν μικροί επαγγελματίες αθλητές;
Πίεση για νίκες.
Πρώιμη εξειδίκευση.
Κυνήγι ταλέντου.
Προπόνηση ενηλίκων σε μικρές ηλικίες.
Λάθος προθέρμανση.
Και κάπου εκεί χάνεται η ουσία.
Αυτό που μου αρέσει ιδιαίτερα στη δουλειά του Αντώνη είναι ότι προσπαθεί να μας βάλει να σκεφτούμε διαφορετικά τον αθλητισμό των παιδιών και να δούμε την προπόνηση όχι μόνο μέσα από το αποτέλεσμα, αλλά κυρίως μέσα από την ανάπτυξη του παιδιού.
Ένα από τα πιο δυνατά μηνύματα του άρθρου:
«Για να μάθει κανείς να περπατά πρέπει πρώτα να μπουσουλήσει.»
Και ακόμη ένα που πραγματικά αξίζει να κρατήσουμε:
«Τα παιδιά δικαιούνται ίσες ευκαιρίες. Το ποιος ξεχωρίζει στα 12 δεν έχει καμία σημασία με το αν θα είναι καλύτερος στα 20.»
Γι' αυτό και αναδημοσιεύω ολόκληρο το άρθρο του Αντώνιου, αυτούσιο, με την πλήρη αναφορά στον δημιουργό του.
📌 Αξίζει να το διαβάσουν ιδιαίτερα γονείς, προπονητές και όλοι όσοι ασχολούνται με τον παιδικό αθλητισμό.
Παιδικός Αθλητισμός: Ανάπτυξη ή Πίεση;
5 λάθη που κρατούν πίσω τον παιδικό αθλητισμό
Antonios Chatzizisis
Apr 25, 2026
Χατζηζήσης Αντώνιος (MSc, Physical Education and Sports Science, Auth)
Είμαι επαγγελματίας άσκησης και ασχολούμαι με την κατανόηση και εφαρμογή της επιστήμης της προπόνησης στην πράξη.
Μέσα από αυτό το newsletter προσπαθώ να μετατρέψω την επιστημονική γνώση σε κάτι απλό, κατανοητό και χρήσιμο τόσο για επαγγελματίες άσκησης όσο και για καθημερινούς ασκούμενους ή ερασιτέχνες αθλητές.
Ο παιδικός αθλητισμός θα έπρεπε να είναι χώρος ανάπτυξης, χαράς και εκπαίδευσης. Στην πράξη όμως, πολλές φορές μετατρέπεται σε μικρογραφία επαγγελματικού αθλητισμού. Πίεση για νίκες, πρώιμη εξειδίκευση, λάθος προπονητικές μέθοδοι και ατελείωτο “κυνήγι ταλέντου”. Το πρόβλημα είναι ότι τα παιδιά πληρώνουν το κόστος.
Λάθος 1 - Παραμέληση βασικών κινητικών δεξιοτήτων
Στον επαγγελματικό αθλητισμό, μετρούν κυρίως οι νίκες, τα πρωταθλήματα και οι κατακτήσεις. Η νοοτροπία αυτή φαίνεται πως έχει εισχωρήσει και στον παιδικό αθλητισμό. Δίνεται ίσως περισσότερη έμφαση σε βραχυπρόθεσμους στόχους όπως για παράδειγμα η κατάκτηση ενός μεταλλίου. Έτσι, όταν ο στόχος γίνεται μόνο η νίκη, η προπόνηση γεμίζει με τεχνική και τακτική.
Ο προσανατολισμός αυτός της προπόνησης, παραμελεί την ανάπτυξη βασικών κινητικών δεξιοτήτων (π.χ. ισορροπία, άλμα, ρίψη), με αποτέλεσμα το παιδί να μην μπορεί να συμβαδίσει με μεγαλύτερες απαιτήσεις του αθλήματος και εν τέλει να απογοητεύεται και να εγκαταλείπει.
Η λύση δεν μπορεί ωστόσο να επέλθει μόνο με sports specific training. Πριν μάθει ένα παιδί να παίζει σωστά το άθλημά του, πρέπει να μάθει να κινείται σωστά. Συγκεκριμένα, έως την ηλικία των 15-16 ετών, μεγάλο μέρος της προπόνησης πρέπει να αφιερώνεται σε γενικές ασκήσεις ανάπτυξης των βασικών κινητικών δεξιοτήτων.
Τεχνική τρεξίματος / άλματος
Επιτάχυνση / Επιβράδυνση
Ρίψη / Λάκτισμα
Αλλαγές Κατεύθυνσης
Ισορροπία / Συντονισμός
Για να μάθει κανείς να περπατά πρέπει πρώτα να μπουσουλήσει
Λάθος 2 - Αντιγραφή προπόνησης ενηλίκων
Και σε αυτή τη περίπτωση, το λάθος προέρχεται από την αντιγραφή μεθόδων που συναντώνται κυρίως στον επαγγελματικό αθλητισμό. Πολλά παιδιά προπονούνται σαν μικροί ενήλικες. Ο υψηλός όγκος προπόνησης, η μεγάλη διάρκεια και η χρήση ειδικών περίπλοκων ασκήσεων για κάθε άθλημα, δεν ενδείκνυνται για την προπόνηση παιδιών. Τέτοια φορτία μπορεί να οδηγήσουν σε αυξημένο κίνδυνο τραυματισμών, κακή τεχνική και τελικά απογοήτευση.
Ένα άμεσο παράδειγμα είναι η εκτέλεση μεγάλου αριθμού κάμψεων στις προπονήσεις παιδιών. Τα παιδιά ωστόσο πριν την εφηβεία δεν έχουν επαρκή δύναμη και σταθερότητα κορμού. Οπότε αν και οι κάμψεις φαίνονται απλές, μπορεί να έχουν αρνητικές συνέπειες όπως υπερβολική λόρδωση ή ακόμη και επιβάρυνση των καρπών.
Η λύση δεν αρκεί μόνο στον περιορισμό του όγκου της προπόνησης και των φορτίων. Όλη η προπονητική φιλοσοφία οφείλει να είναι διαφορετική. Οι ασκήσεις είναι ένα εργαλείο μάθησης για τα παιδιά και όχι αυτοσκοπός, προκειμένου τα παιδιά απλά να κουραστούν. Η έμφαση στη σωστή ανάπτυξη προηγείται της έντασης της προπόνησης.
Δεν πρέπει να αγνοείται η φυσική και σωματική ωρίμανση και ανάπτυξη
Λάθος 3 - Πρώιμη Εξειδίκευση
Είναι συνηθισμένη πλέον η εικόνα σε αθλητικούς συλλόγους και ακαδημίες η ολοένα και αυξανόμενη πίεση προς τα παιδιά να εμμένουν σε ένα συγκεκριμένο άθλημα από πολύ μικρή ηλικία. Η λογική είναι απλή. «Αν ξεκινήσει νωρίς, θα βγει μπροστά». Ο βασικός λόγος λοιπόν για τον οποίο φαίνεται να συμβαίνει αυτό είναι η επιθυμία προπονητών ή γονέων να αποκτήσει το παιδί πλεονέκτημα σε σχέση με τον ανταγωνισμό και εν τέλει να διακριθεί. Συχνά όμως συμβαίνει το αντίθετο.
Σύμφωνα με το επιστημονικά τεκμηριωμένο πλαίσιο σχεδιασμού και καθοδήγησης προπόνησης παιδιών (Long Term Athletic Developemt LTAD), η πρώιμη εξειδίκευση και κυρίως πριν τα 10 έτη μπορεί να οδηγήσει σε μονόπλευρη αθλητική ανάπτυξη ή ακόμη και σε έλλειψη χαράς συμμετοχής και τελικά εγκατάλειψη του αθλήματος.
Εύστοχες λύσεις αφορούν κυρίως την συμμετοχή των παιδιών σε διαφορετικά αθλήματα ακόμη και στην ίδια χρονιά. Ακόμη, οι προπονητές μπορούν εντάξουν στοιχεία άλλων αθλημάτων κυρίως με παιγνιώδη μορφή στις προπονήσεις τους. Ένα χαρακτηριστικό και δημοφιλές παράδειγμα είναι το Foot Tennis, το οποίο παρότι στην τεχνική εκτέλεσης είναι ίδιο με το ποδόσφαιρο, στο σύστημα κανονισμών και πόντων είναι σαν το Tennis. Με τον τρόπο αυτό τα παιδιά μπορούν να λαμβάνουν διαφορετικά ερεθίσματα και εμπειρίες που τόσο πολύ χρειάζονται στον χώρο του αθλητισμού.
Λάθος 4 - Κυνήγι Ταλέντου
Ακόμη ένα συνηθισμένο λάθος το οποίο διαχρονικά συμβαίνει είναι το ασταμάτητο κυνήγι ταλέντων από τους προπονητές. Το πρόβλημα εδώ είναι ότι για να το κάνουν αυτό, οι προπονητές βασίζονται στην απόδοση των παιδιών. Αυτό δεν μπορεί να σταθεί, καθώς η βιολογική ηλικία του παιδιού δεν συνάδει με την χρονολογική ηλικία του. Για παράδειγμα, δύο παιδιά ηλικίας 13 ετών, μπορεί να έχουν τελείως διαφορετικό επίπεδο σωματικής ανάπτυξης. Εάν ένα παιδί έχει ωριμάσει πιο γρήγορα σε σχέση με κάποιο άλλο το πιο πιθανό είναι να εμφανίζει καλύτερη απόδοση. Αυτό συχνά οδηγεί τους προπονητές πολλές φορές να δίνουν προτεραιότητα και προσοχή σε παιδιά που φαίνονται πιο «ταλαντούχα». Και έτσι άλλα παιδιά χάνουν την αυτοπεποίθηση και το κίνητρο για συμμετοχή και εν τέλει απομακρύνονται από τον αθλητισμό.
Τα παιδιά δικαιούνται ίσες ευκαιρίες. Το ποιος ξεχωρίζει στα 12 δεν έχει καμία σημασία με το αν θα είναι καλύτερος στα 20
Λάθος 5 - Στατικές διατάσεις πριν τη προπόνηση
Πόσο συνηθισμένη είναι η εικόνα των στατικών διατάσεων πριν από τη προπόνηση ή τον αγώνα. Είναι κομμάτι ενός παραδοσιακού και αβάσιμου πλέον τρόπου προθέρμανσης (π.χ. λίγοι γύροι τρέξιμο και στη συνέχεια στατικές διατάσεις). Το πρόβλημα έγκειται στο ότι στις μικρές ηλικίες χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή σε τέτοιου είδους διατάσεις, ιδιαίτερα όταν γίνονται σε μεγάλο βαθμό και χρόνο. Ο λόγος για αυτό είναι ότι τα παιδιά δεν έχουν πλήρως ανεπτυγμένη αίσθηση για να ερμηνεύουν σωστά την εκτεταμένη διάταση των μυών και έτσι αυξάνονται οι πιθανότητες τραυματισμού.
Το ζέσταμα πρέπει να προετοιμάζει το σώμα για κίνηση και να είναι ευχάριστο. Όχι απλώς να “τραβάει” μυς σε στατικές θέσεις
Fun Fact
Τι κάνουν διαφορετικά στην Νορβηγία;
Απομακρύνοντας την κουλτούρα της μέτρησης που καθοδηγεί τον αθλητισμό των νέων σε όλο τον κόσμο, η Νορβηγία έχει δημιουργήσει μια αθλητική κουλτούρα με επίκεντρο τη συμμετοχή, όπου η επιτυχία έχει γίνει συνώνυμη του να κάνεις ακριβώς το αντίθετο από αυτό που ο υπόλοιπος κόσμος αποκαλεί μοντέλο «Performance Pathway». Δίνει στα παιδιά την ευκαιρία να ερωτευτούν την εμπειρία του αθλητισμού, απλά παίζοντας με τους φίλους τους, απολαμβάνοντας την ευκαιρία να κινούνται, να μαθαίνουν, να μεγαλώνουν, και να νιώθουν τον αθλητισμό. Έτσι έχουν καταφέρει, τα παιδιά να συνεχίζουν τον αθλητισμό και να μην εγκαταλείπουν. Οι νορβηγοί μας μαθαίνουν ότι υπάρχει μόνο ένα παιδί που δεν μπορεί να βελτιωθεί στον αθλητισμό. Αυτό είναι το παιδί που δεν έρχεται πια. Αυτή η απλή, προφανής αλλά εξαιρετικά σημαντική δήλωση θα πρέπει να αποτελεί τη φιλοσοφία που στηρίζει όλα τα εθνικά αθλητικά προγράμματα. Πως τα έχουν πάει άραγε οι Νορβηγοί με αυτή τη φιλοσοφία;
Η Νορβηγία κατέκτησε την πρώτη θέση στον πίνακα μεταλλίων σε τρεις συνεχόμενους Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες το 2018, το 2022 και το 2026 (Μιλάνο-Κορτίνα).
Το ποσοστό συμμετοχής των νέων στον αθλητισμό στη Νορβηγία ανέρχεται στο 93%, το οποίο είναι σχεδόν 40% υψηλότερο από αυτό των Ηνωμένων Πολιτειών.
Στον αθλητισμό των νέων στη Νορβηγία δεν υπάρχει καταμέτρηση βαθμολογίας μέχρι την ηλικία των 13 ετών και δεν διοργανώνονται εθνικά πρωταθλήματα για παιδιά**.**
Η Νορβηγία διατηρεί ποσοστά συμμετοχής άνω του 70% κατά τη διάρκεια της εφηβείας, την ηλικία στις περισσότερες χώρες παρατηρείται η μεγαλύτερη εγκατάλειψη των παιδιών από τον αθλητισμό.
(Goldsmith, 2026)
Πηγές
Lloyd RS et al. NSCA Position Statement on Long-Term Athletic Development.
Luo, E. J., Reed, J., Mitchell, J. K., Dorrestein, E., Kiwinda, L. V., Hendren, S., Hinton, Z. W., & Lau, B. C. (2025). Early Sport Specialization in a Pediatric Population: A Rapid Review of Injury, Function, Performance, and Psychological Outcomes. Clinics and Practice, 15(5), 88. https://doi.org/10.3390/clinpract15050088
Varghese, M., Ruparell, S., & LaBella, C. (2022). Youth Athlete Development Models: A Narrative Review. Sports health, 14(1), 20–29. https://doi.org/10.1177/19417381211055396
👏 Συγχαρητήρια στον Αντώνιο Χατζηζήση για ακόμη ένα άρθρο που βάζει στο επίκεντρο αυτό που πραγματικά πρέπει να μας ενδιαφέρει: το παιδί.
Η σωστή ανάπτυξη προηγείται της νίκης.
Η χαρά προηγείται της πίεσης.
Η εκπαίδευση προηγείται του αποτελέσματος.
Και αυτή είναι μια φιλοσοφία που αξίζει να ακουστεί πολύ περισσότερο στον παιδικό αθλητισμό.
👏 Μπράβο Αντώνη — συνέχισε δυνατά!
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου